Hiperhidrozise Ne Sebep Olur?

Nörolojik, endokrin, bulaşıcı ve diğer sistemik hastalıklar bazen hiperhidroza neden olabilir, ancak çoğu durumda başka türlü sağlıklı olan kişilerde görülür.  Isı ve duygular bazılarında hiperhidrozu tetikleyebilir, ancak hiperhidrozdan muzdarip birçok kişi, ruh hallerine veya hava durumuna bakılmaksızın neredeyse tüm uyanma saatlerini terler.

Hiperhidroz Tedavisi Nedir?

Hiperhidrozun nedenleri ve tetikleyicilerinin sistematik bir değerlendirmesi ve ardından tedaviye makul ve kademeli bir yaklaşımla, bu sinir bozucu bozukluğu olan birçok insan bazen iyi sonuçlar elde edebilir ve yaşam kalitesini iyileştirebilir.

Aşırı terlemeyi tedavi etme yaklaşımı genellikle aşağıdaki gibidir: Düşük dozda metal tuzu (genellikle alüminyum) içeren tezgah üstü antiperspirantlar genellikle ilk önce denenir çünkü bunlar kolayca elde edilebilir.  Alüminyum klorür içeren ter önleyiciler (örneğin Bazı Dri), diğer ter önleyiciler başarısız olduğunda daha etkili olabilir. Alüminyum klorür hekzahidrat içeren reçete mukavemeti ter önleyiciler. İyontoforez, iyonize musluk suyunu doğrudan elektrik kullanarak cilde geçirir. Oral ilaçlar, Antikolinerjikler terlemeyi azaltır. Botoks (botulinum toksini) -A, aşırı aksiller (koltuk altı) terlemenin tedavisi için ABD’de FDA tarafından onaylanmıştır.

MiraDry ; Bu teknik ter bezlerini kalıcı olarak öldürmek için mikrodalga enerjisi kullanır.

Lazerler; Lazerler koltuk altı ter bezlerini hedefleyebilir ve öldürebilir.

Ameliyat;  Torasik sempatektomi adı verilen bir prosedür son çare olarak düşünülebilir.

Alüminyum Klorür Heksahidrat ve Aşırı Terleme

Düzenli ter önleyiciler aşırı terlemeyi tedavi edemediğinde, çoğu doktor, alüminyum klorürün reçete mukavemeti versiyonu olan alüminyum klorür hekzahidrat (Drysol) önererek işe başlar.  Yatmadan hemen önce 2 ila 3 gece arka arkaya, daha sonra haftada bir kez iyileşmeyi sürdürmek için uygulanır.  Bu tedavi, problemi aşırı koltuk altı terlemesi olan birçok hasta için makul derecede iyi çalışır, ancak avuç içi ve tek terlemeli hastaların çoğu için tatmin edici değildir. Drysol’ün ana yan etkisi, her zaman olmasa da bazen uygulamadan önce cildin kuru olduğundan ve ilacın daha sonra tamamen kurumasına izin vererek üstesinden gelebilen tahriştir.  Ayrıca, kullanım sıklığını azaltmak veya bir kortikosteroid içeren losyonlar gibi anti-enflamatuar ilaçlar uygulamak yardımcı olabilir.

 Aşırı Terleme için İyontoforez

İyontoforez 50 yıl önce aşırı terlemenin tedavisi olarak tanıtıldı.  Muhtemelen ter kanalını geçici olarak engelleyerek çalışmasına rağmen, kesin etki mekanizması hala belirsizdir.  Prosedür, haftada birkaç kez, seans başına yaklaşık 10-20 dakika boyunca cilde bir elektrik akımı iletmek için su kullanır, ardından hastanın cevabına bağlı olarak 1 ila 3 hafta aralıklarla bir bakım programı uygulanır.  İyontoforez tedavileri ağrılı değildir.Hastalar bu tedaviye yönelik cihazları doktor reçetesi ile satın alabilirler.  Tıbbi sigortacılar bazen maliyeti karşılar.

Aşırı Terleme için Oral İlaçlar

Glikopirolat (Robinul) gibi oral antikolinerjik ilaçlar aşırı terleme için yaygın olarak kullanılmaz, çünkü çalışmak için genellikle ağız kuruluğu, bulanık görme ve idrar retansiyonu gibi yan etkiler üretir.  Oral ilaç genellikle birinci basamak tedavileri başarılı olmayan kişiler için ayrılmıştır.

Botoks ve Aşırı Terleme

Kasları geçici olarak felç edebilen bir sinir toksini olan Botulinum toksini A (Botox), genellikle kırışıklıkların kozmetik tedavisi olarak haberlerde yer almaktadır.  Ancak aslında kas spazmlarının ve bazı baş ağrılarının tedavisinde olduğu gibi bir süredir tıbbın birçok alanında kullanılmaktadır.  Son tıbbi niş aşırı koltuk altı terlemesinin tedavisidir.

Her koltukaltında yaklaşık 25 ila 20 noktaya çok ince bir iğne ile az miktarda Botox enjekte edilir.  Bu terlemeden 14 aya kadar rahatlama sağlayabilir.  Enjeksiyonlar rahatsız edicidir, ancak çok küçük bir enjeksiyon iğnesinin kullanılması onları tolere edilebilir hale getirir.Şimdi bu tedavi hiperhidroz için FDA onayı aldığından, birçok sağlık sigortası, diğer tedaviler başarısız olduktan sonra enjeksiyonları ve Botox’un kendisini kapsamaktadır.Şu anda, FDA, Botox’u ayakların avuç içi ve ayak tabanlarının terlemesi için onaylamadı, ancak bazı doktorlar bunu başarılı bir şekilde etiket dışı bir kullanım olarak uyguluyorlar.  Avuç içi enjeksiyonları daha fazla ağrıya neden olur, enjeksiyonları rahat ettirmek için sinir bloklarının ellerini uyuşturmasını gerektirir.  Vasıflı uygulayıcılar baş ve yüz için de Botoks kullandılar.

Miradry ve Lazerler

Mikrodalga enerjisi – miraDry, aşırı koltuk altı terlemesinin tedavisi için 2011 yılında FDA onaylı bir tedavidir.  Ter bezlerinde ısıyı hedef alan ve onları yok eden elektromanyetik enerji kullanan noninvaziv bir tedavidir.  Lokal anestezi kullanılır ve bu bir saatlik işlem sırasında cilt soğutulur.  Optimal etki için 2-3 kez tekrarlanabilir.

Lazerler

 Lazerler, koltuk altı ter bezlerini yok etmek için dar bir ısı demetini ısıtabilir ve daha hızlı bir iyileşme ile daha hızlı yapılabilir.

Aşırı Terleme Cerrahisi (Sempatektomi)

Torasik sempatektomi, terlemeden sorumlu sempatik sinirlerin cerrahi olarak bloke edilmesidir (klips, kesme, veya yakarak).  Sempatektomi, derideki ter bezlerine sinir arzının bir kısmını yok etmeye yönelik bir ameliyattır.  Cerrah, koltuk altının hemen altındaki iki kaburga arasına göğsüne özel bir endoskopik alet yerleştirir.  Sempatektomi hem etkili hem de risklidir.  Daha yeni endoskopik tekniklerle bile, komplikasyonlar vücudun diğer bölgelerinde aşırı terleme ve akciğer ve sinir problemlerini içerebilir.  Bu komplikasyonların birçoğu ciddi ve geri dönüşümlü olmadığından, bu seçenek nadiren kullanılır ve daha sonra sadece son çare olarak kullanılır.

The post HİPERHİDROZ NEDİR? appeared first on Prof. Dr. Erkan Yıldırım.

Cerrahi yaklaşım (Klipsli ETS), tahmin edilebileceği gibi genel anestezi altında yapılmaktadır. Ameliyat seçeneği aşırı terleme tedavisinde diğer tıbbi tedavi seçenekleri uygulanıp, başarısız olunduğunda ya da hastanın daha kalıcı ve mutlak tedavi seçeneği istediği zaman uygulanmalıdır. Ancak, hasta eğer cerrahi dışı tıbbi tedavi yöntemlerini denemek istemiyorsa cerrahi tedavi yöntemleri detaylı anlatılarak onayları (rızaları) alındıktan sonra uygulanabilir.

Aşırı terleme tedavisine başlamadan önce her hasta detaylı muayene edilmelidir. Her şeyden önce hastanın başka bir rahatsızlığı var mı yok mu ortaya konulmalı detaylı hastanın hikâyesi alınmalı. Başka bir nedenle bir tedavi alıyor mu ortaya konmalı. Sürekli kullandığı ilaçları var mı sorulmalı. Bazen şeker hastası, yüksek tansiyon veya kanser hastalığı olanlarda aşırı terleme bu hastalıklarına bağlı olabilir. Bu tür hastalıklar varsa bir an önce tespit edilip mutlak tedavileri sağlanmalıdır. Aşırı sıcak ortamlarda çalışıyor olmak, çok acılı, soğanlı ve baharatlı beslenme alışkanlığı olanlarda da aşırı terleme olabilir. Bu alışkanlıklar da sorgulanmalı. Hastaların ameliyattan önce dahiliye, kardiyoloji, psikiyatri ve endokrinoloji muayenelerinin yaptırılması tanıya gitmede çok yardımcı olacaktır.

Cerrahi tedaviye karar verildikten sonra hastanın hekimi yapacağı detaylı muayene ve tetkik incelemesi sonrası tüm cerrahi yöntemle ilgili detaylar, hastaya ve yakınlarına anlatılmalı ve sunulmalıdır. Her hastayı ameliyattan önce anestezi uzmanı görmeli ve ameliyat için eksiklikleri gidermeli ve ameliyat ve anestezi hakkında detaylı bilgilendirme yapması sağlanmalıdır. Klipsli ETS ameliyatı (aşırı terleme ameliyatı) açık ve kapalı yöntemlerle yapılabilir. Hastanın durumu uygunsa muhakkak kapalı yani torakoskopik (VATS – video yardımlı göğüs cerrahisi) uygulanmalıdır.

Klipsli ETS ameliyat tekniği

Aşırı terleme ameliyatı ister açık ister kapalı yapılsın temel olarak yapılan işlem;Terleme bölgesine giden sempatik sinirlerin düğümleri (T2, T3, T4, T5 diye isimlendirirler) tespit edilerek ilgili sempatik düğümlerin üzerinden ve altından titanyum klipsler yerleştirilir. Sempatik sinir yolları kapatılmış olur. Bu bahsi geçen sempatik düğümler yakılabilir ya da kesilebilir de. Ancak ameliyattan sonra şiddetli dengeleyici terleme olması durumunda hastaya klipslerin geri alınabileceği (%20-40 geri dönüş oranları) bildirilmelidir. Olası yan sempatik sinir dallarını ortadan kaldırmak için de (bunlar daha sonra nükslerin sebebi olmaktadır) koter dediğimiz yakıcı bir alet ile sempatik sinirlerle aynı seviyedeki kaburgaların iç yüzü tekniğine uygun yakılır. Burada amaç özellikle insanların %40’ında olan Kuntz sinirinin de kesilmesini veya yakılmasını sağlayarak nükslerin engellenmesidir.

Klipsli ETS ameliyatının açık cerrahiye göre üstünlükleri vardır:

Daha kısa ameliyat süresi.

Daha az kan kaybı.

Daha az hastane yatışı.

Daha çabuk normal hayata ve işe dönme süresi.

Daha az ağrı.

Aynı seansta her iki tarafa müdahale etme şansı

Hasta kapalı yöntemle yapılan ameliyata uygun değilse (akciğerde daha önce geçirilmiş cerrahi bir uygulama varsa, daha önce ciddi akciğer rahatsızlığı geçirip akciğer zarlarında sıkı kalınlaşma meydana gelmişse, vb.) açık teknikle ETS ameliyatı uygulanabilir. Açık teknikle cerrahi uygulandığında sağlıklı olan iki tarafa en az 2 hafta arayla müdahale edilmektedir. Aynı seansta açık cerrahi, kas koruyucu minimal kesi ile de yapılabilir.

Ameliyat sonrası daha ağrılı ve daha uzun olacağı (3-5 gün) bilinmelidir.Klipsli ETS ameliyatının başarısı yapılan çalışmalarda hastaların çoğunun 12 yıl sonra bile memnun oldukları bildirilmiştir.Klipsli ETS ameliyatı, terleme nüks ederse aynı hastada tekrar yapılabilecek bir işlemdir.

Klipsli ETS ameliyatı sonrası olabilecek yan etkiler

%1’den az görülenler:

Ellerde kuruluk

His kaybı

Enfeksiyon

Horner sendromu (göz kapağında geçici düşme, gözün irisinde küçülme)

%2 görülen:

Yara yerinde ağrı

%40-80 görülen (ancak %90-95 hafif düzeyde; %3-5 şiddetli):

Dengeleyici (reaktif veya kompensatuvar) terleme; vücudun göğüs, karın, sırt veya kasık bölgelerinde meydana gelebilir. Dengeleyici terleme hakkında bazı çalışmalar, T4 sempatik düğümün de klipslendiği yani bloke edildiği durumlarda daha az görülebileceğini bildirmektedir. Dengeleyici terlemesi şiddetli olan hastalarda birçok solüsyon ya da terlemeyi azaltmaya yardımcı ilaçlar ağızdan almak kaydıyla kullanılabilir.

Ayrıca, terlemeyi azaltan ve cildin havalanmasını ve kurumasını arttıran lazer teknolojisi ile hazırlanmış spor iç kıyafetleri mevcuttur. Aşırı dengeleyici terlemesi olanlar bu ürünleri normal kıyafetlerinin içinden giyerek bu yan etkiyi en aza indirebilirler.

Bütün bu yukarıda sayılan önlemlere rağmen şikâyetleri, dengeleyici terlemesi azalmayan hastalarda cerrahi ile daha önce uygulanmış klipslerin geri alınması gerçekleştirile bilinir; unutmayın ki geri dönüş çoğu zaman mümkün olmayabilir; %20-40 geri dönüş oranları veren klinik çalışmalar mevcuttur.

%5-30 görülen yan etki: Yemekle ilişkili terleme (gustatuvar terleme); acılı, soğanlı, baharatlı yiyecekler bu yan etkiyi arttırabilir.

Klipsli ETS ameliyatı sonrası kalp hızında %10 azalma görülür, genellikle sorun yaratmaz; bu nedenle ameliyat öncesi çekilen EKG (kalbin elektriksel aktivitesinin kaydedilmesi) sonuçlarında kalp hızı 55-60’ın altındaysa, ya bu ameliyatı hiç önermemek gerekir ya da ameliyat sırasında tek taraf uygulama yapılırken kalp ritminde bir azalma olursa karşı tarafa müdahale yapılmaktan vazgeçilmelidir.

Diğer taraftan bu kalp hızında azalma olması, bazı ritim problemlerinde örneğin “uzun QT sendromu” hastalığında faydalı bir işlemdir ETS ameliyatı.

Çok nadir görülen yan etkiler:

Sinir uçlarının uyarılmasına bağlı sırtta geçici olan ve bazen non-steroid anti-enflamatuvar ilaç kullanılmasıyla geçebilen sinir ağrısı yapabilir. Boyunda yer alan “brakiyal pleksus yaralanması” çok nadirdir, kollarda uyuşma ve kuvvetsizlik ile kendini gösterir.

The post TERLEMEDE KLİPSLİ ETS AMELİYATI appeared first on Prof. Dr. Erkan Yıldırım.

Botoks, bir Botulinum toxinidir (“Clostridium Botulinum bakterisi” tarafından üretilen bir proteindir). FDA tarafından 1989 yılında klinik kullanım için onaylanmıştır. Botulinum Tip A (BTX-A) ve Tip B (BTX-B) formları vardır. Aşırı terleme için BTX-A kullanılmaktadır. İntradermal (cilt içine) enjeksiyon uygulanmaktadır. Her vial içinde 100 ünite nörotoksin + 0.5 mg Albumin + 0.9 mg sodyum/klor (NaCl) bulunmaktadır.

Botoks Nasıl Etki Gösterir?

Sinir uçlarındaki uyarıyı bloke ederek ter bezlerinin yanındaki küçük kasları felç ederek ter boşalmasını ve salgılanmasını kontrol etmektedir.

Botoks Kullanım Alanları

Blefarospasm (göz kapağı kaslarında kasılma), servikal distoni, koltukaltı hiperhidrozu (aşırı terlemesi), şaşılık (strabismus), akalazya, bazı nöropatiler ve migren baş ağrısı gibi alanlarda kullanılır.

Botoks Kimlere Uygulanır?

Koltukaltı terlemesi (armpit sweating) ve koltukaltı pis kokusu (armpit bromhidrosis); Klasik ETS ameliyatı sonrası hastaların yarısından çoğunda ameliyat sonrası “reaktif terleme” vücudun başka bölgelerinde (sırt, göbek, kasık, popo, vs) rahatsız edici düzeyde olabilmektedir. Maalesef zamanla da geçmemektedir! Bu istenmeyen yan etkilerden uzak durmak için hem hastalar hem de doktorları artık daha çok cerrahi dışı tedaviyi tercih etmekte ve önermektedirler. Bu amaçla koltukaltına (her iki tarafa aynı seansta) “botoks” uygulaması çok ciddi fayda sağlamakta ve bahsedilen reaktif terleme de olmamaktadır.

Koltukaltı terlemesi: Koltukaltı pis kokusu (bromhidroz), ‘apokrin ter bezlerinden’ kaynaklanmaktadır; özellikle koltukaltı ve kasıklarda bulunurlar. Botoks uygulaması bu durumda da ciddi başarı göstermektedir.

Avuç içi el terlemesi (palm sweating = sweaty hands): Her avuç içinde her 1,5 cm x 1,5 cm’lik alana 2 ünite cilt içine botoks enjekte edilmelidir; her avuç içi için ortalama 40-50 enjeksiyon gerekmektedir. Parmaklar için de (baş parmak hariç) iç yüzeyine her parmağa 3’er enjeksiyon toplam 12 enjeksiyon uygulanır.

El terlemesi için genellikle koltukaltına göre daha yüksek botoks dozlarına ihtiyaç vardır; Her el için Botox 120-220 ünite ve Dysport kullanılacaksa 120 ünite “intradermal = cilt içine” enjekte edilerek kullanılır.

Ayak tabanı terlemesi (sole sweating = sweaty feet): Her iki ayak tabanına yine her 1,5 cm x 1,5 cm’lik alana 2 ünite enjeksiyon cilt içine(intradermal) uygulanmalıdır.

Kafa – yüz terlemesi (cranifacial hyperhidrosis): Botoksun kafa – yüz terlemesinde etkinliğini gösteren çok az çalışma vardır.

The post BOTOKS İLE AŞIRI TERLEME TEDAVİSİ appeared first on Prof. Dr. Erkan Yıldırım.

İyontoforez, direk elektrik akımı kullanarak topikal iyonize ilacın cilde verilmesidir ve hiperhidroz hastalarında ciddi yüksek etkinliği vardır. Genellikle el ve ayak terlemesi için kullanılır ayrıca uygun aparat varsa koltuk altı terlemesi için de kullanılabilir.

İyontoforez Tedavisi Kimlere Uygulanır?

Ameliyat olmak istemeyen, ameliyat dışı terleme tedavisi yöntemini kullanmak isteyen el-ayak ve koltuk altı aşırı terlemesi olan hastalar için kullanılır.

İyontoforez Tedavisi Nasıl Yapılır?

15-20 mA düşük direk akım cilde 20 dakika süreyle uygulanır. Musluk suyu kullanılır, fakat bazen antikolinerjik bir ajan/ilaç (glikopirolat) suya eklenir; musluk suyu iyontoforezi yeterli olmazsa her kaba 2 mg glikopirolat ezilerek eklenir. Musluk suyunun mineral içeriği düşükse (yumuşak su ise) içine her kap için 1 çay kaşığı kabartma tozu (karbonat) eklenir. Avuç içi veya ayak tabanında (uygulama yüzeyinde) ince bir film tabaka oluşturarak ter bezlerinin kanalını tıkar ve aynı zamanda ter bezindeki elektriksel değişiklik ter salgılamasını bozar. Genellikle 8-10 seans – her seansın arasını 1-2 gün açarak uygulama sürdürülür. Hastaya ilk uygulamalı eğitimi ve bilgilendirilmesi klinikte doktoru tarafından yapılır, sonraki seanslar için ev kullanımı için iyontoforez cihazını alması önerilir. Seanslarını klinikte devam ettirmek isteyen hastalara bu hizmet ayrıca sunulmaktadır.

İyontoforez Tedavisinin Başarı Oranı: Basit galvanik cihazlar hiperhidrozlu hastalarda şikayetleri %85 oranında azaltmaktadır.

İyontoforez Tedavisinin Başarı Süresi: Ardışık 8-10 seans sonrası 3-4 ay etkinlik sürebilirken bazılarında daha kısa sürede (her hafta 1-2 defa) yeniden uygulama ihtiyacı olmaktadır. Kişiye göre tedavi seanslarının doktor kontrolünde planlanması çok önemlidir.

İyontoforez Tedavisinin Yan Etkileri Nelerdir?

Yan etkileri nispi olarak azdır;

Uygulama yüzeyinde kuruluk, ince çatlak oluşabilir. (Tedavisi: Uygulama sıklığını azaltmak, elektrik akımının voltajının düşürülmesi ve nemlendirici kullanmak iyi gelir)

Nadiren, kızarıklık, küçük kabarcıklar görülebilir. (topikal steroid kremler (%1’lik) iyi gelir)

Bazen, batma hissi, hafif rahatsızlık uygulamanın başlangıcında görülebilir.

Hastaların 20 dakikalık uygulama sırasında sabırlı olması gerekir.

The post İYONTOFOREZ İLE AŞIRI TERLEME TEDAVİSİ appeared first on Prof. Dr. Erkan Yıldırım.

Yüz kızarması yani blushing aniden kendiliğinden ortaya çıkabileceği gibi strese neden olan durumlarda da görülebilir:

İkili ilişkiler sırasında,

Göz teması kurmak,

Topluluk önünde sunum sırasında veya

Yoğun kalabalığın içindeyken kendini gösterebilir.

Blushing/Yüz kızarması ortaya çıktığında boyuna, kulaklara ve vücudun üst kısmına doğru ilerleyebilir. Hastalar yanma ve ısı artışını da birlikte yaşayabilirler. Hasta aşırı terleme ve/veya eritrofobi (kızarma) halini kontrol etmede başarılı olamaz. Çoğunlukla yavaş yavaş ortadan kaybolur.

Yüz kızarması ve terlemesi olgusu hastaların tüm hayatını her yönden negatif yönde etkileyebilir. Hastalar, kızarma ve terleme endişesi nedeniyle hiçbir ortama girmek istemezler ve konsantrasyonlarını toplamada zorluk yaşarlar. Yaşamlarını negatif etkileyen bu durum gerçekten rahatsız edici ve can sıkıcı olabilir. Bir süre sonra toplum içinde yaşadıkları sıkıntılar nedeniyle yüz kızarması olan kişilerde güvensizlik ve zayıf karakter ortaya çıkar. Depresyon, sosyal fobi geliştirebilirler, bazen ilaç bağımlılığı geliştirebilirler. Yüz terlemesi ve kızarıklığı olanlarda bir süre sonra “el terlemesi” de ortaya çıkabilir (el-palmar hiperhidroz).

Bu rahatsız edici durumun hızla teşhis edilip tedavi edilmesi ilerde olabilecek depresyon ve sosyal fobi rahatsızlıklarının engellenmesini sağlayacaktadır. Yüz terlemesi için birçok yardımcı tedavi yöntemi vardır (psikolojik tedavi, sempatik aktiviteyi azaltan ilaç tedavisi, endokrinolojik tedavi (hormon bilimi).

*Öte taraftan en etkili ve başarılı tedavi yöntemi yüze giden sempatik sinir dallarının klipslenerek bloke edilmesi şeklinde uygulanan sempatektomi girişimidir “klipsli ETS ameliyatı”.

Klipsli ETS tedavisi kapalı bir ameliyattır (endoskopik yani torakoskopik). Titanyumdan yapılmış metal klipsler kullanılır. ETS ameliyatı genel anestezi altında uygulanır. Aynı ameliyat süresinde 2 tane 1.5 cm.lik koltuk altında açılan çalışma deliklerinden torakoskopik aletler kullanılarak yapılır.

*Yüze giden sempatik zincir seviyesi (T2 diye adlandırılır) bulunarak titanyum klipsler yerleştirilir ve bu sempatik yolları bloke eder ve kimyasal deşarj yolu kapatılmış olur. %90-95 civarında başarı oranı vardır.

Aynı ameliyat sırasında her iki tarafa da klipsli ETS ameliyatı yapılması başarı oranını yükseltmektedir. Çoğunlukla 1 gece hastanede yatan hastalar ertesi günü taburcu edilirler. Yakın zamanda Danimarka’da yapılan 100 hastanın dahil edildiği bir klinik çalışmada “sadece yüz kızarması “için “sempatektomi” sonuçları bildirilmiştir (Ann Thorac Surg. 2012 Aug;94(2):401-5). Yüksek başarı oranı %93 elde edilmiş ve hayat kalitesinin tüm hastalarda yüksek oranda arttığı gösterilmiştir.

Klipsli ETS ameliyatından sonra oluşabilecek yan etkiler “kompensatuvar yani dengeleyici terleme” %93 ve gustatuvar (yemekle ilişkili) terleme %36 olarak raporlanmıştır. Yalnızca hastaların %13’ü ameliyattan hoşnut olmadığını söylemiştir. Memnuniyet oranı “%85” hastada olduğu bildirilmiştir.

* Klipsli ETS ameliyatı sonrası olabilecek yukarıda sayılan bazı yan etkiler hastayla müdahaleden önce açıkça anlatılmalıdır.

** Hastalara klipsli ETS tedavi seçeneği medikal ya da cerrahi dışındaki tedavi seçenekleri uygulandıktan sonra son seçenek olarak sunulmalıdır.

The post YÜZ TERLEMESİ VE YÜZ KIZARMASI TEDAVİSİ appeared first on Prof. Dr. Erkan Yıldırım.

Aşırı koltuk altı terlemesinin oluş mekanizması çok belirgin değildir. Aşırı terlemeyi başlatan ve hızlandıran nedenler vardır. Aşırı sıcaklar, acılı ve baharatlı yemekler yemek, bunlardan daha önemlisi başka bir kişiyle göz teması kurmak, karşılıklı konuşmak bile aşırı terlemeyi tetikleyebilir. Diğer taraftan bir sunum yapmak, toplantıya katılmak, sınav veya iş görüşmesi sırasında, bir performans sırasında (konser vermek, konuşma yapmak) kısaca toplum içerisinde aşırı koltuk altı, el, yüz terlemesi meydana gelebilir ve bu kontrol edilemez. Ancak o ortamdan çıkıldığında bir süre sonra geçer. Fakat terlemesi aşırı olan kişiler yukarıda sayılan durumların tekrar olacağı endişesi ve kaygısı ile toplum içerisine girmek istemezler, uzak dururlar ve bu süreç bir süre sonra sosyal fobiye dönüşür. Bu bireyler içine dönük ve toplumdan soyutlanmış kişiliklere bürünürler. Hekimler tarafından koltuk altı terlemesi tanısı koyularken, hastalar genellikle aşırı terleme probleminden uzun yıllardır şikayetçi olduklarını dile getirirler. Ayrıca tedaviye yönelik birçok yöntem (ilaç, krem, pudra, botoks) kullandıklarını ama sadece geçici ve kalıcı olmayan çözümler bulabildiklerini ifade ederler.

Aşırı Terlemede Tedavi

Aşırı koltuk altı terlemesinin tedavisinde çok fazla tıbbi tedavi yöntemi olmasına rağmen bunların hiçbiri cerrahi tedavi kadar etkili ve kalıcı değildir. Cerrahi tedavi klipsli ETS ameliyatıdır (endoskopiktorasik sempatektomi). Bu ameliyat tamamen kapalı bir yöntemle ve VATS denilen video torakoskopi sistemi kullanılarak yapılmaktadır. Genel olarak klipsli ETS ameliyatı olarak bilinir. Bahsedilen klipsler titanyumdan yapılmaktadır. Klipsli ETS ameliyatı genel anestezi altında yapılmaktadır. Anesteziden önce mutlaka hekim hastayı değerlendirerek varsa tüm eksikleri tespit eder. Gerekli diğer konsültasyonlar (dahiliye, nöroloji, psikiyatri, vb.) tamamlanır. Tüm bu eksikler giderildikten ve genel anestezi almaya engel bir hâl olmadığı kanaatine varıldığında (elbette varsa olası tüm ameliyatla, genel anestezi ile ilgili riskler hastaya ayrıntılı olarak ameliyattan önce anlatılmalıdır) hasta için ameliyat günü tespit edilir. Aynı seansta her iki tarafa müdahale yapılır. Kapalı yöntemle klips uygulaması yapılır. Koltuk altına gelen sempatik sinirlerin düğümleri bulunur (bunlar T3 ve T4 seviyeleridir). Bu düğümlerin hem üzerinden hem de altından titanyum klipsler yerleştirilir (bazen koterizasyon – yakma veya kesme yöntemleri de kullanılabilir). Olası Kuntz siniri varlığını düşünerek (%40 hastada mevcuttur) ilgili kaburgaların iç yüzlerinde çizgi şeklinde koter ile yakma uygulaması yapılır. Bu da olası nüksleri ve başarısızlıkları en alt düzeye indirir. Klipsler uygulandıktan 10-15 dakika sonra ellerin ısındığı ve koltuk altında terlemenin kaybolduğu tespit edilir. Bu ameliyatlardan sonra hastaların çoğunda hafif olmak kaydıyla %80’inde dengeleyici terleme durumu (göğsünde, sırtında, karın bölgesinde veya kasıklarında) meydana gelir.

Ameliyat öncesinde hastayla ameliyat hakkında ve sonrasında olabileceklerle ilgili her şey açık bir şekilde anlatılmalıdır. Hastaların çoğu sabah ameliyat oluyorlarsa akşam yapılan muayene sonrası aşırı koltuk altı terlemesi sorunu ortadan kalkmış bir vaziyette taburcu edilirler. Bir hafta sonra kontrole çağrılırlar. Bu arada doktorlarının vereceği ilaçları (ağrı kesici, antibiyotik, vb.) kullanmaları ve günlük bir defa pansumanlarını yaptırmaları uygundur. Koltukaltı terlemesi tedavisi hakkında detaylı bilgi almak için lütfen iletişim modülümüzü kullanınız.

Ayrıca online randevu alarak da doktorunuza ulaşabilirsiniz. Şimdiden kuru, sorunsuz, toplum içinde güzel bir hayat diliyoruz.

The post KOLTUK ALTI TERLEMESİNİN ÇÖZÜMÜ NEDİR? appeared first on Prof. Dr. Erkan Yıldırım.

ETS ameliyatı yüzde aşırı terleme ve/veya kızarma, ellerde aşırı terleme, koltuk altında ve ayaklardaki aşırı terleme problemlerine çözüm getirir. Ameliyat ile çıkarılan sempatik zincirin sinirlerini gönderdiği bölgedeki (Örneğin: T2 sempatik zincir yüz; T2-T3 sempatik zincirler el; T3-T4 sempatik zincirler koltuk altı bölgesine sinirlerini gönderir, vb.) ter bezlerinde oluşabilecek terlemeyi sonlandırır. ETS, genel vücut terlemesi için kullanılmaz.

ETS ameliyatı adını tekniğinden ve bu tekniğin uygulandığı bölge ve işlemden alır. “Thoracic” terimi anatomik bir bölge adıdır ve bu bölge göğüs ya da göğüs boşluğu ve içindeki tüm organ ve dokuları kapsar. Ameliyatın adında geçen “Endoscopic” terimi ise, kullanılan endoskop adındaki ucu ışıklı kameralı aletten adını almaktadır. Bu teknikte, ciltten bir santimetre uzunluğundaki 2 adet cilt kesisinden, endoskop ile işlem yapılacak göğüs boşluğuna girilerek sempatik zincirlerin bulunduğu bölgeye gelinir ve cerrah bir televizyon ekranına yansıyan görüntülere bakarak ameliyatı gerçekleştirir. Bu ameliyatta klasik ameliyatlarda olduğu gibi uzun cilt kesisi yapılmaz, 1 – 1.5   santimetre uzunluğundaki kesiler yeterli olur. Bu nedenle, bu yöntemle yapılan ameliyatların tümü, halk arasında “kapalı ameliyat” ya da “izsiz ameliyat” olarak bilinmektedir. “Sympathectomy” sempatik zincirin (aşırı terlemeye neden olan sinir zinciri) uygun cerrahi teknik ile belirlenen seviyede çıkartılmasıdır. Sonuç olarak, Endoscopic Thoracic Sympathectomy ameliyatı (ETS), göğüs boşluğuna, ucu ışıklı kamera ile girilerek, oradaki aşırı terlemeye neden olan sempatik düğümün, cerrahi olarak belirli bir kısmının çıkarılması veya çıkarılmayıp ilgili sinir düğümünün üstünden ve altından klips yerleştirerek sinir iletiminin ya da sinir boşalımının önlenmesidir. Göğüs boşluğunun hem sağ hem de sol tarafından girilerek yapılır.

ETS Ameliyatında Normal- Klipsli Farkı

ETS ameliyatı, sinirin klipslenmesi veya kesilmesi yoluyla iki şekilde yapılabilir. Klipsli yöntemde, özellikle ameliyat sonrasında dengeleyici terlemesi dayanılmaz düzeyde olup hastayı rahatsız edecek hasta grubunda (%5-8), %10–20 gibi bir geri dönüş şansı olabilir. Hastaya bu ayrıntı anlatıldıktan sonra klips ile mi, yoksa ilgili sinir düğümünün tamamen çıkarılması yöntemiyle mi ameliyatın yapılacağı hastanın tercihine bırakılır. Her iki tedavi yönteminde, başarı oranları benzerdir.

Ameliyattan önce hazırlık aşamasında aşağıdaki işlemler yapılır;

Solunum ve kalp muayenesi

Hastalığın hikayesi alınır

Laboratuvar tetkikleri

Düz ve yan akciğer grafisi (gerekirse ‘Göğüs Tomografisi’ – BT)

Elektrokardiyogram (EKG) (gerekirse ‘Kardiyoloji konsültasyonu’)

Dahiliye konsültasyonu (diğer terleme nedenlerinin araştırılması; tiroid,..vb)

Anestezi konsültasyonu (Ameliyata uygunluğun değerlendirilmesi)

Ameliyat gününün kararlaştırılması; ameliyat günü, öğleden önce ETS ameliyatı olanların çoğu (>%95), ameliyat gününün öğleden sonrası taburcu olabilirler. Açık ameliyat uygulananlar ortalama 3–5 gün hastanede kalabilirler.

Klasik Açık ve ETS Tekniklerinde Riskler

Klasik açık ve ETS tekniklerde ameliyat girişimine ait riskler hemen hemen aynıdır (Ağrı daha az olmakla birlikte, kanama, enfeksiyon, akciğer yaralanması, Horner sendromu, vb benzer sıklıktadır. Ancak, ETS ameliyatından sonra ağrı daha az ve kısa süreli olmaktadır. Bir diğer avantaj ETS ameliyatı olanların çoğu (%95) aynı gün taburcu olabilmekteyken, klasik açık teknikte hemen hemen tüm hastaların ortalama 3-5 gün hastanede yatış sürmektedir. Aynı şekilde ETS ameliyatında iyileşme, açık ameliyat tekniğine göre daha hızlı olmakta (ortalama 3 gün) ve hasta normal sosyal hayatına erkenden dönmektedir (açık teknikte toparlanma 5-7 gün sürmektedir). Dengeleyici terleme, çoğu hastada “reaksiyonel” olarak ameliyat sonrası meydana gelmektedir. %92 hastada dengeleyici terleme sorun olmamaktadır. Rahatsız edici olmadığı gibi kapalı yerlerde (göğüs ön duvarı, sırt ya da kasıklarda) meydana geldiği için birçok hasta bunu bir problem olarak görmemektedir. Bu durum, ameliyat olmuş hastaların %5-8 ‘inde sıkıntılı olabilmektedir.

Ameliyat Sonrası Geri Dönüş; Terleme ameliyatı olanların ancak %5-8’inde “dengeleyici terleme” dediğimiz ameliyatın yan etkisi rahatsız edici bir şekilde görülebilir. Ancak bu terleme türü, hastanın aşırı terleme ile ilgili eski şikâyetlerini geri getirmez, çünkü vücudun başka bölgelerinde (göğüs ön duvarı, sırt ya da kasıklarda) kendini gösterebilmektedir. Geri dönüş, kesi ile ameliyat yapılanlarda (sempatik düğümlerin çıkarıldığı) söz konusu değildir. Sadece klips uygulananlarda geri dönüş mümkün olabilir. Ancak, klips uygulananlarda da, geri dönüş düşünüldüğü gibi yüksek değildir (%10-20).  Klips çıkarılsa bile, sinirleri ezip nedbe dokusu oluşturmuş olacağı için, ameliyatın etkisi %80–90 oranında devam edecektir.

Başarı Oranları

Hem ETS hem de klasik açık ameliyatta başarı oranları eşittir,

Yüz terlemesi ve/veya kızarmasında başarı oranı; %95-%99

El terlemesinde başarı oranı; %90-%95

Koltuk altı terlemesinde başarı oranı; %90

Ayak terlemesine başarı oranı; %50

Terleme Ameliyatı Kimlere Önerilmez

Daha önce, cerrahi olmayan yöntemleri (iyontoferez, botox, ilaç) denememiş olan hastalara önerilmez. Ancak tercih yine hastanındır. Geçici yöntemlerin tekrarlayan maliyetleri düşünüldüğünde, zaman ve para harcamak istemeyen her hastaya cerrahi yöntem uygulanabilir. Daha önce göğüs cerrahisi ameliyatı geçirmişlere önerilmez. Ameliyatta, cerrahın görüş alanını engelleyebilecek akciğer zarında yapışma ya da nedbeleşme yapan durumlarda (daha önce geçirilen torakotomi, torakoskopik girişimler (ben ekledim); tek-akciğer solutmaya engel olan yangısal akciğer hastalığı ve/veya kalp hastalığı olanlarda; yoğun akciğer zarı yapışıklığı olanlarda) önerilmez. Ameliyatı kaldıramayacak diğer tıbbi problemleri olanlara (ileri düzeyde akciğer ve kalp yetmezliği olanlar).

Kaynaklar
1. Thorsten Walles, Geesche Somuncuoglu, Volker Steger, et al. Long-term efficiency of endoscopic thoracic sympathicotomy: Survey 10 years after surgery. Interactive CardioVascular and Thoracic Surgery 8, 2009, 54-7.
2. Peter B. Licht, Lars Ladegaard and Hans K. Pilegaard, Thoracoscopic Sympathectomy for Isolated Facial Blushing, Ann Thorac Surg 2006;81:1863-6.
3. Johannes Schmidt, Falk Georges Bechara, Peter Altmeyer,  Hubert Zirngibl. Endoscopic Thoracic Sympathectomy for Severe Hyperhidrosis: Impact of Restrictive Denervation on Compensatory Sweating”.  Ann Thorac Surg 2006;81:1048 -55.

The post AŞIRI TERLEME (HİPERHİDROZ) YÜZ KIZARMASI (BLUSHING) appeared first on Prof. Dr. Erkan Yıldırım.

Görsel  yer alacak

Genel Önlemler

Ayaklara banyodan sonra pudra uygulanabilir,

Deri ve yünlü kıyafetler giyilmez,

Lastik ve sentetik materyaller önlenmelidir.

Topikal (Bölgesel) Ajanlar

Alüminyum klor (etil alkollü); çok yaygın kullanılmaktadır, özellikle koltuk altı aşırı terlemesinde(hiperhidroz) faydalı olabilmektedir. El ve ayak terlemesinde o kadar başarılı değildir. Koltuk altına ya da etkilenen alana sürülür, 6 saat beklenir. Bu ürün ekrin ter bezlerinin kanallarını mekanik olarak tıkar. Hasta ilaçlanan alanı traş etmek için 2 gün beklemelidir. Bu tıbbi ilaç hafif ve orta şiddetteki aşırı terleme için etkindir. Kısa dönem başarıları iyi olsa da uzun dönem başarıları kötüdür. Cilt tahrişi ve uzun dönem sonuçları başarılı olmaması bu tıbbi yaklaşımın negatif yönleridir.

Odaban; bazı aşırı terleme durumlarında etkili olabilen bir losyondur.

Gluteraldehit; ayaklara uygulanabilir, ayak aşırı terlemesinde etkili olabilir. Pahalı, tahriş edici ve ayakları, elbiseleri kahverengine boyayabilir. Haftada 2-4 defa uygulamak gerekir.

İyontoforez (Drionik)

El ve ayaklara düşük voltajlı elektrik akımı uygulayan bir araçtır. Bu işlem erkin ter bezlerini yakarak pıhtılaştırır (koagüle eder).

El ve ayak aşırı terlemesi olan hastalarda belli oranda etki gösterir. Bu işlemde içinde sıvı bulunan kaplar içine el ve ayaklar sokulur.

Galvanik jeneratör elektrodlar ile15-20 miliamper elektrik akımı oluşturulur. İşlem 20-30 dk sürer.

Başlangıçta haftada 4-5 gün uygulama daha sonrada haftada 1-2 defa uygulama gereği olur.

Sık tedavi uygulamaları gerekmektedir.

Bu yöntem koltuk altı terleme ve yüz terlemesi için etkin değildir.

Biyofeedback (Biyogeribildirim)

Hiperhidroz tedavisinde uygulanan bir diğer yöntemdir.

Başarı oranı uygulayıcı ve hastanın psikolojik durumu ile orantılıdır.

İlaçlar

Anti-kolinerjikler (Robinul); sistemik yan etkileri vardır. “Ağız kuruluğu, idrar birikmesi, göz bebeklerinin genişlemesi ve çarpıntı”

Beta bloker ilaçlar (İnderal); vücudun sistemik sempatik aktivitesini azaltırlar.

Antidepresan ve kaygı ilaçları; depresyon sonrası aşırı terleme olmaz ancak aşırı terleme depresyona sebep olabilir.

Propantelin bromid (Probantin); vücudun sempatik cevabını azaltır, ritm bozukluğu ve yüksek tansiyon için de kullanılır.

Botoks

Botulizm denilen toksin kullanılmaktadır. Ter bezlerine gelen sempatik sinirleri felç eder. Ne yazık ki, pahalı, 4-6 ayda bir tekrar gerektirir ve etkisi geçici olmaktadır.

Koltuk altı terlemesinde etkin kullanılmaktadır.

El, ayak, yüz ve baş terlemesinde çok etkin değildir; hastanın tercihine göre uygulanabilir.

Psikoterapi

Yüz terlemesi ve yüz kızarmasında belli oranda etkili olabilmektedir,

Bu hastalarda psikiyatrik sorunlar yüz terlemesi ve kızarması sonucu meydana gelmektedir.

Liposuction (Liposakşın)

Cilt altından ter bezlerinin bulunduğu yağ dokularının kateter vasıtasıyla emilerek dışarı alınmasını kapsar ve koltuk altı terlemesinde kullanılmaktadır.

The post AŞIRI TERLEME TIBBİ TEDAVİSİ appeared first on Prof. Dr. Erkan Yıldırım.

Aşırı terlemeye neden olabilecek hastalıklar şunlardır:

Diyabetik hipoglisemi

Endokardit (kalbin iç zarının bir enfeksiyonu)

Sebebi bilinmeyen ateş

Yaygın anksiyete (kaygı) bozukluğu

Kalp krizi

Isı bitkinliği

HIV / AIDS

Hiperhidroz

Hipertiroidi (aşırı aktif tiroid)

Lösemi

Sıtma

Bazı beta blokerleri ve antidepresanları kullanırken bazen yaşananlar gibi ilaç yan etkileri

Menopoz

Non-Hodgkin lenfoma

Şişmanlık

Stres

Tüberküloz

The post AŞIRI TERLEME NEDENLERİ appeared first on Prof. Dr. Erkan Yıldırım.

El – ayak terlemesi (palmo-plantar hiperhidroz) hem avuç içlerinde hem de ayak tabanlarında aşırı terleme görülmesidir. El ve ayak aşırı terlemesi erken çocukluk döneminde başlarken koltukaltı terlemesi daha çok ergenlik döneminde görülür. Duygusal terleme en fazla el, ayak ve koltukaltı altı bölgelerinde ortaya çıkar. Yaygın yani genel terleme metabolik hastalıklar, ateşli hastalıklar ve kanser nedeniyle meydana gelebilir. Bu yaygın vücut terlemesinde cerrahi tedavi ile müdahale yapılmaz. Genel terlemeye sebep olan hastalığın ortaya çıkarılması ve tedavi edilmesi daha doğru tedavi yöntemidir.

Aile Temelli Aşırı Terleme

Palmo-plantar aşırı terleme ailede dominant bir tarzda nesilden nesle geçer. El ayak terlemesi “Japonlar”da diğer ırklara göre 20 kat daha fazla saptanır (1). Aşırı terleme hastalığı tüm yaşlarda her iki cinsiyeti de etkiler. Yapılan klinik çalışmada hastalar (%62) terlemenin ilk defa ne zaman başladığını anımsamıyor, %33 hastada ergenlikten bu yana olduğu ve %5’inde yetişkinlik döneminde başladığını söylemektedirler. (2). El ayak aşırı terlemesi kronik alkolizm sorunu olanlarda da meydana gelebilir. Hiperhidroz hastalığı olanlarda aşırı sempatik aktivite, ellere ve kalbe giden sempatik sinir dallarının ortak olması nedeniyle kalbin fonksiyonlarında çarpıntı, ve hızında artış gibi değişiklikler ortaya çıkarabilir (3). Sadece vücudun bir yarısında aşırı terleme olması, sinirsel yani nörolojik hastalıkları akla getirmelidir (4).

Tanı: “Aşırı el-ayak terlemesini teşhis ederken aşağıdaki en az 4 kriterin sağlanması gerekir (4)

– El, ayak, koltuk altı, veya yüz-kafa bölgesinde olması,

– En az 6 aydır görülmesi,

– Gece aşırı terleme yoktur,

– İki taraflı olması,

– En az haftada birkaç atak göstermesi

– Günlük hayatın etkilenmiş olması.

– 25 yaşından önce görülmüş olması,

– Aile hikayesinin olması,

Tanıda “iyotlu nişasta testi” (0.5-1 g iyot + 500 g nişasta) ile aşırı terleyen alanlar siyaha boyanır. Tek taraflı aşırı terleme çok nadirdir (5); Yemekle ilişkili (beyin iltihabı, Frey sendromu, şekere bağlı parotis bezi iltihabı), Çevresel sinir hastalığı, organ büyümesi, hormonal hastalık, cilt değişiklikleri (POEMS sendromu), Glomus tümörü.

Tedavi: “Hiperhidroz – Aşırı terleme (6)

El terlemesinde endoskopik kapalı ameliyat olan klipsli ETS tedavisinin başarı oranı çok yüksektir.

Başarı oranı %90-95 aralığındadır. Yalnızca, ayak terlemesinde başarı oranı %50 dolayındadır (NOT: “sadece ayak terlemesi varsa klipsli ETS tedavisi yapılmaz”).

Çok az hastada “açık cerrahi” yöntem uygulanabilir; Burada T2-T3 sempatik zincirler klipslenir ve sempatik deşarj yolu bloke edilir.

Klipsli ETS ameliyatı sonrası görülebilecek yan etki ‘Kompensatuvar yani Dengeleyici terleme’dir, ve bu yan etki ameliyat sonrası hastanın yaşam kalitesinin artmasına engel değildir.

Bazı yayınlarda T4 sempatik zincirin bloke edilmesi aynı zamanda el terlemesinde ‘dengeleyici terlemenin daha az görülmesine sebep olabilmektedir (7).

Diğer bir klinik çalışmada, “T4 sempatektomi”nin geçerli bir tedavi yöntemi olabileceği ileri sürülmüştür. “Dengeleyici terleme” için intradermal botoks enjeksiyonu da etkin bir tedavi yaklaşımı olabilir (8).

Kaynaklar
1. J Neurosurg. 1969;30(5):545-51
2. J Am Acad Dermatol. 1995;33(1):78-81
3. Tohoku J Exp Med. Apr 2006;208(4):283-90
4. J Am Acad Dermatol. Feb 17,  2011
5. Pediatr Dermatol. 2010; 27(5):548-9
6. Rev Med Suisse Rom. 1920;40:111-3
7. Kaohsiung J Med Sci. 2005;21(7):310-3
8. Neurosurgery. 1998;42(6):1403-4

The post AŞIRI EL VE AYAK TERLEMESİ appeared first on Prof. Dr. Erkan Yıldırım.