Aşırı koltuk altı terlemesinin oluş mekanizması çok belirgin değildir. Aşırı terlemeyi başlatan ve hızlandıran nedenler vardır. Aşırı sıcaklar, acılı ve baharatlı yemekler yemek, bunlardan daha önemlisi başka bir kişiyle göz teması kurmak, karşılıklı konuşmak bile aşırı terlemeyi tetikleyebilir. Diğer taraftan bir sunum yapmak, toplantıya katılmak, sınav veya iş görüşmesi sırasında, bir performans sırasında (konser vermek, konuşma yapmak) kısaca toplum içerisinde aşırı koltuk altı, el, yüz terlemesi meydana gelebilir ve bu kontrol edilemez. Ancak o ortamdan çıkıldığında bir süre sonra geçer. Fakat terlemesi aşırı olan kişiler yukarıda sayılan durumların tekrar olacağı endişesi ve kaygısı ile toplum içerisine girmek istemezler, uzak dururlar ve bu süreç bir süre sonra sosyal fobiye dönüşür. Bu bireyler içine dönük ve toplumdan soyutlanmış kişiliklere bürünürler. Hekimler tarafından koltuk altı terlemesi tanısı koyularken, hastalar genellikle aşırı terleme probleminden uzun yıllardır şikayetçi olduklarını dile getirirler. Ayrıca tedaviye yönelik birçok yöntem (ilaç, krem, pudra, botoks) kullandıklarını ama sadece geçici ve kalıcı olmayan çözümler bulabildiklerini ifade ederler.

Aşırı Terlemede Tedavi

Aşırı koltuk altı terlemesinin tedavisinde çok fazla tıbbi tedavi yöntemi olmasına rağmen bunların hiçbiri cerrahi tedavi kadar etkili ve kalıcı değildir. Cerrahi tedavi klipsli ETS ameliyatıdır (endoskopiktorasik sempatektomi). Bu ameliyat tamamen kapalı bir yöntemle ve VATS denilen video torakoskopi sistemi kullanılarak yapılmaktadır. Genel olarak klipsli ETS ameliyatı olarak bilinir. Bahsedilen klipsler titanyumdan yapılmaktadır. Klipsli ETS ameliyatı genel anestezi altında yapılmaktadır. Anesteziden önce mutlaka hekim hastayı değerlendirerek varsa tüm eksikleri tespit eder. Gerekli diğer konsültasyonlar (dahiliye, nöroloji, psikiyatri, vb.) tamamlanır. Tüm bu eksikler giderildikten ve genel anestezi almaya engel bir hâl olmadığı kanaatine varıldığında (elbette varsa olası tüm ameliyatla, genel anestezi ile ilgili riskler hastaya ayrıntılı olarak ameliyattan önce anlatılmalıdır) hasta için ameliyat günü tespit edilir. Aynı seansta her iki tarafa müdahale yapılır. Kapalı yöntemle klips uygulaması yapılır. Koltuk altına gelen sempatik sinirlerin düğümleri bulunur (bunlar T3 ve T4 seviyeleridir). Bu düğümlerin hem üzerinden hem de altından titanyum klipsler yerleştirilir (bazen koterizasyon – yakma veya kesme yöntemleri de kullanılabilir). Olası Kuntz siniri varlığını düşünerek (%40 hastada mevcuttur) ilgili kaburgaların iç yüzlerinde çizgi şeklinde koter ile yakma uygulaması yapılır. Bu da olası nüksleri ve başarısızlıkları en alt düzeye indirir. Klipsler uygulandıktan 10-15 dakika sonra ellerin ısındığı ve koltuk altında terlemenin kaybolduğu tespit edilir. Bu ameliyatlardan sonra hastaların çoğunda hafif olmak kaydıyla %80’inde dengeleyici terleme durumu (göğsünde, sırtında, karın bölgesinde veya kasıklarında) meydana gelir.

Ameliyat öncesinde hastayla ameliyat hakkında ve sonrasında olabileceklerle ilgili her şey açık bir şekilde anlatılmalıdır. Hastaların çoğu sabah ameliyat oluyorlarsa akşam yapılan muayene sonrası aşırı koltuk altı terlemesi sorunu ortadan kalkmış bir vaziyette taburcu edilirler. Bir hafta sonra kontrole çağrılırlar. Bu arada doktorlarının vereceği ilaçları (ağrı kesici, antibiyotik, vb.) kullanmaları ve günlük bir defa pansumanlarını yaptırmaları uygundur. Koltukaltı terlemesi tedavisi hakkında detaylı bilgi almak için lütfen iletişim modülümüzü kullanınız.

Ayrıca online randevu alarak da doktorunuza ulaşabilirsiniz. Şimdiden kuru, sorunsuz, toplum içinde güzel bir hayat diliyoruz.

The post KOLTUK ALTI TERLEMESİNİN ÇÖZÜMÜ NEDİR? appeared first on Prof. Dr. Erkan Yıldırım.

Görsel  yer alacak

Genel Önlemler

Ayaklara banyodan sonra pudra uygulanabilir,

Deri ve yünlü kıyafetler giyilmez,

Lastik ve sentetik materyaller önlenmelidir.

Topikal (Bölgesel) Ajanlar

Alüminyum klor (etil alkollü); çok yaygın kullanılmaktadır, özellikle koltuk altı aşırı terlemesinde(hiperhidroz) faydalı olabilmektedir. El ve ayak terlemesinde o kadar başarılı değildir. Koltuk altına ya da etkilenen alana sürülür, 6 saat beklenir. Bu ürün ekrin ter bezlerinin kanallarını mekanik olarak tıkar. Hasta ilaçlanan alanı traş etmek için 2 gün beklemelidir. Bu tıbbi ilaç hafif ve orta şiddetteki aşırı terleme için etkindir. Kısa dönem başarıları iyi olsa da uzun dönem başarıları kötüdür. Cilt tahrişi ve uzun dönem sonuçları başarılı olmaması bu tıbbi yaklaşımın negatif yönleridir.

Odaban; bazı aşırı terleme durumlarında etkili olabilen bir losyondur.

Gluteraldehit; ayaklara uygulanabilir, ayak aşırı terlemesinde etkili olabilir. Pahalı, tahriş edici ve ayakları, elbiseleri kahverengine boyayabilir. Haftada 2-4 defa uygulamak gerekir.

İyontoforez (Drionik)

El ve ayaklara düşük voltajlı elektrik akımı uygulayan bir araçtır. Bu işlem erkin ter bezlerini yakarak pıhtılaştırır (koagüle eder).

El ve ayak aşırı terlemesi olan hastalarda belli oranda etki gösterir. Bu işlemde içinde sıvı bulunan kaplar içine el ve ayaklar sokulur.

Galvanik jeneratör elektrodlar ile15-20 miliamper elektrik akımı oluşturulur. İşlem 20-30 dk sürer.

Başlangıçta haftada 4-5 gün uygulama daha sonrada haftada 1-2 defa uygulama gereği olur.

Sık tedavi uygulamaları gerekmektedir.

Bu yöntem koltuk altı terleme ve yüz terlemesi için etkin değildir.

Biyofeedback (Biyogeribildirim)

Hiperhidroz tedavisinde uygulanan bir diğer yöntemdir.

Başarı oranı uygulayıcı ve hastanın psikolojik durumu ile orantılıdır.

İlaçlar

Anti-kolinerjikler (Robinul); sistemik yan etkileri vardır. “Ağız kuruluğu, idrar birikmesi, göz bebeklerinin genişlemesi ve çarpıntı”

Beta bloker ilaçlar (İnderal); vücudun sistemik sempatik aktivitesini azaltırlar.

Antidepresan ve kaygı ilaçları; depresyon sonrası aşırı terleme olmaz ancak aşırı terleme depresyona sebep olabilir.

Propantelin bromid (Probantin); vücudun sempatik cevabını azaltır, ritm bozukluğu ve yüksek tansiyon için de kullanılır.

Botoks

Botulizm denilen toksin kullanılmaktadır. Ter bezlerine gelen sempatik sinirleri felç eder. Ne yazık ki, pahalı, 4-6 ayda bir tekrar gerektirir ve etkisi geçici olmaktadır.

Koltuk altı terlemesinde etkin kullanılmaktadır.

El, ayak, yüz ve baş terlemesinde çok etkin değildir; hastanın tercihine göre uygulanabilir.

Psikoterapi

Yüz terlemesi ve yüz kızarmasında belli oranda etkili olabilmektedir,

Bu hastalarda psikiyatrik sorunlar yüz terlemesi ve kızarması sonucu meydana gelmektedir.

Liposuction (Liposakşın)

Cilt altından ter bezlerinin bulunduğu yağ dokularının kateter vasıtasıyla emilerek dışarı alınmasını kapsar ve koltuk altı terlemesinde kullanılmaktadır.

The post AŞIRI TERLEME TIBBİ TEDAVİSİ appeared first on Prof. Dr. Erkan Yıldırım.

Aşırı terlemeye neden olabilecek hastalıklar şunlardır:

Diyabetik hipoglisemi

Endokardit (kalbin iç zarının bir enfeksiyonu)

Sebebi bilinmeyen ateş

Yaygın anksiyete (kaygı) bozukluğu

Kalp krizi

Isı bitkinliği

HIV / AIDS

Hiperhidroz

Hipertiroidi (aşırı aktif tiroid)

Lösemi

Sıtma

Bazı beta blokerleri ve antidepresanları kullanırken bazen yaşananlar gibi ilaç yan etkileri

Menopoz

Non-Hodgkin lenfoma

Şişmanlık

Stres

Tüberküloz

The post AŞIRI TERLEME NEDENLERİ appeared first on Prof. Dr. Erkan Yıldırım.

El – ayak terlemesi (palmo-plantar hiperhidroz) hem avuç içlerinde hem de ayak tabanlarında aşırı terleme görülmesidir. El ve ayak aşırı terlemesi erken çocukluk döneminde başlarken koltukaltı terlemesi daha çok ergenlik döneminde görülür. Duygusal terleme en fazla el, ayak ve koltukaltı altı bölgelerinde ortaya çıkar. Yaygın yani genel terleme metabolik hastalıklar, ateşli hastalıklar ve kanser nedeniyle meydana gelebilir. Bu yaygın vücut terlemesinde cerrahi tedavi ile müdahale yapılmaz. Genel terlemeye sebep olan hastalığın ortaya çıkarılması ve tedavi edilmesi daha doğru tedavi yöntemidir.

Aile Temelli Aşırı Terleme

Palmo-plantar aşırı terleme ailede dominant bir tarzda nesilden nesle geçer. El ayak terlemesi “Japonlar”da diğer ırklara göre 20 kat daha fazla saptanır (1). Aşırı terleme hastalığı tüm yaşlarda her iki cinsiyeti de etkiler. Yapılan klinik çalışmada hastalar (%62) terlemenin ilk defa ne zaman başladığını anımsamıyor, %33 hastada ergenlikten bu yana olduğu ve %5’inde yetişkinlik döneminde başladığını söylemektedirler. (2). El ayak aşırı terlemesi kronik alkolizm sorunu olanlarda da meydana gelebilir. Hiperhidroz hastalığı olanlarda aşırı sempatik aktivite, ellere ve kalbe giden sempatik sinir dallarının ortak olması nedeniyle kalbin fonksiyonlarında çarpıntı, ve hızında artış gibi değişiklikler ortaya çıkarabilir (3). Sadece vücudun bir yarısında aşırı terleme olması, sinirsel yani nörolojik hastalıkları akla getirmelidir (4).

Tanı: “Aşırı el-ayak terlemesini teşhis ederken aşağıdaki en az 4 kriterin sağlanması gerekir (4)

– El, ayak, koltuk altı, veya yüz-kafa bölgesinde olması,

– En az 6 aydır görülmesi,

– Gece aşırı terleme yoktur,

– İki taraflı olması,

– En az haftada birkaç atak göstermesi

– Günlük hayatın etkilenmiş olması.

– 25 yaşından önce görülmüş olması,

– Aile hikayesinin olması,

Tanıda “iyotlu nişasta testi” (0.5-1 g iyot + 500 g nişasta) ile aşırı terleyen alanlar siyaha boyanır. Tek taraflı aşırı terleme çok nadirdir (5); Yemekle ilişkili (beyin iltihabı, Frey sendromu, şekere bağlı parotis bezi iltihabı), Çevresel sinir hastalığı, organ büyümesi, hormonal hastalık, cilt değişiklikleri (POEMS sendromu), Glomus tümörü.

Tedavi: “Hiperhidroz – Aşırı terleme (6)

El terlemesinde endoskopik kapalı ameliyat olan klipsli ETS tedavisinin başarı oranı çok yüksektir.

Başarı oranı %90-95 aralığındadır. Yalnızca, ayak terlemesinde başarı oranı %50 dolayındadır (NOT: “sadece ayak terlemesi varsa klipsli ETS tedavisi yapılmaz”).

Çok az hastada “açık cerrahi” yöntem uygulanabilir; Burada T2-T3 sempatik zincirler klipslenir ve sempatik deşarj yolu bloke edilir.

Klipsli ETS ameliyatı sonrası görülebilecek yan etki ‘Kompensatuvar yani Dengeleyici terleme’dir, ve bu yan etki ameliyat sonrası hastanın yaşam kalitesinin artmasına engel değildir.

Bazı yayınlarda T4 sempatik zincirin bloke edilmesi aynı zamanda el terlemesinde ‘dengeleyici terlemenin daha az görülmesine sebep olabilmektedir (7).

Diğer bir klinik çalışmada, “T4 sempatektomi”nin geçerli bir tedavi yöntemi olabileceği ileri sürülmüştür. “Dengeleyici terleme” için intradermal botoks enjeksiyonu da etkin bir tedavi yaklaşımı olabilir (8).

Kaynaklar
1. J Neurosurg. 1969;30(5):545-51
2. J Am Acad Dermatol. 1995;33(1):78-81
3. Tohoku J Exp Med. Apr 2006;208(4):283-90
4. J Am Acad Dermatol. Feb 17,  2011
5. Pediatr Dermatol. 2010; 27(5):548-9
6. Rev Med Suisse Rom. 1920;40:111-3
7. Kaohsiung J Med Sci. 2005;21(7):310-3
8. Neurosurgery. 1998;42(6):1403-4

The post AŞIRI EL VE AYAK TERLEMESİ appeared first on Prof. Dr. Erkan Yıldırım.

Kat kat giyinmenin mümkün olmadığı bahar ve yaz aylarında koltukaltlarında oluşan ter izleri insanlara yaklaşmayı engeller ve kişi rahat hareket edemez hale gelebilir. Kişinin, kolunu kaldırması veya içinden geldiği gibi sevdiği birine sarılması problem halini alır. Ev ziyaretlerinde ise, ayakkabıların çıkarılması gerekliliği önemli bir rahatsızlık oluşturabilir. Terleyen ayaklar, yere basıldığında veya alta alınıp rahatça koltukta oturulduğunda iz bırakabilir. Kişi, büyük bir özenle hem elini hem ayağını kimseye değdirmemeye çalışır. Bir diğer örnek ise, sınavlarda temas edilen kâğıdın terleyen eller yüzünden ıslanmasıdır. Böyle durumlarda bazen, sorular okunamaz veya kâğıt yazılamaz hale gelebilir. Bu durumda başarının, doğal olarak, düşmesi beklenir. Yukarıdaki vermiş olduğumuz örnek olayların sonucunda, sosyal fobi içinde değerlendirebileceğimiz, sosyal ortamlardan uzaklaşma ve şiddetle kaçınma davranışı oluşabilir. Kişi, adeta bulaşıcı bir hastalık taşıyormuşçasına, kendini karantinaya alabilir. İnsan içine çıkmaz istemez, arkadaşlıklarına mesafe girer, karşı cinsle olan iletişimi olumsuz etkilenir. Çünkü çok terlemektedir ve bu durum son derece rahatsız edicidir. Kişide öz güven kaybı oluşur, giderek daha da kötü hissetmeye doğru gidebilir ve bu durum depresyon ile sonuçlanabilir.

Hiperhidrozu psikolojik açıdan en kritik hale getiren durum ise, hastalığın ergenlik döneminde alevlenmesidir. Hormon fonksiyonlarının yükselen işlevselliği ile var olan terleme sorunu artış gösterebilir. Sosyal ve özel ilişkilerin merkez oluşturduğu bu dönemde, aşırı terleme, gençlerde yoğun bir kısıtlanmaya neden olabilir. Utanma baş gösterir. Buna bağlı olarak, kaçınma davranışı ortaya çıkar. Ergen, ne sınıfta rahat konuşabilmektedir ne, arkadaşlarıyla düşünmeden oyun oynayabilmektedir, ne de karşı cinsle temas edebilmektedir. Halbuki ergenlik; tam da eğitim, spor, müzik, eğlence, arkadaşlıklar, aşklar gibi çok zengin bir yelpaze üzerinde konumlanmaktadır. Hayatın hiçbir döneminde olmadığı kadar; kişinin hayatı merak ettiği, deneyimlediği ve kendini geliştirdiği bir zaman dilimidir. Bu soyutlanma sonucunda, derin bir öz güven kaybı ve buna bağlı olarak kişilik temelinde yoğun hassasiyet ve kırılganlık olması beklenir. Terlemek beden sağlığı açısından bir gerekliliktir. Fakat sosyal açıdan, her zaman savaşılması gereken ve izleri gözükmesine izin verilmeyen bir vücut işlevidir. İnsanı utandırır. Saklama ihtiyacı oluşturur. Diğer insanlardan uzaklaştırır.

Aşırı terleme her insanı psikolojik açıdan olumsuz etkiler. Hayat kalitesini; ruhsal ve bedensel sağlığın oluşturduğunu kabul edecek olursak, kişilik gelişimini engellemesi beklenen bu rahatsızlık için tıbbi yardımın alınması uygundur.

Hepinize sağlıklı günler.

Uzm. Psk. Mine Karagözoğlu

The post AŞIRI TERLEMENİN YARATTIĞI PSİKOLOJİ appeared first on Prof. Dr. Erkan Yıldırım.